ถั่วพู พืชศึกษาโรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม

  

'ต้นถั่วพู' 

'ดอกถั่วพู'

'ฝักถั่วพู'

'ใบถั่วพู'

       ชื่อ                      : ถั่วพู

       ชื่อสามัญ            : Winged bean

       ชื่อวิทยาศาสตร์   : Prosphocarpvs tetragonolobus (L.) DC

       ชื่อวงศ์                : PAPILIONEAE

ลักษณะทั่วไปของถั่วพู : ถั่วพูเป็นพืชล้มลุก ลำต้นเลื้อยได้ ใบออกจากลำต้นแบบสลับ

ใบย่อย 3 ใบ ใบรูปร่างคล้ายไข่ป้อม ปลายและขอบใบแหลม ดอกเป็นดอกย่อยสีขาวอมม่วง ผลเป็นผักแบนยาวมี 4 ปีก ตามความยาวของฝัก ฝักยาวประมาณ 3- 4 นิ้ว ภายในมีเมล็ดกลมเรียบเป็นมัน สีขาว น้ำตาลดำ หรือเป็นจุด รากออกเป็นหัวมีปมอยู่ใต้ดินแต่ละปมมีขนาดใหญ่

การปลูกและการดูแลรักษาถั่วพู

การเพาะเมล็ดถั่วพู : ผสมดิน ปุ๋ยดินหมักชีวภาพ และแกลบดำ อย่างละเท่า ๆกัน  กรอกถุงเพาะหยอดเมล็ดถั่วพูลงถุงละเมล็ด รดน้ำให้ชุ่มทุกวัน เมื่อต้นถั่วมีใบจริง 2-3 ใบ ก็นำไปปลูกได้

การเตรียมหลุมและไม้ห้าง

        1. ควรปลูกหลุมละ  1 ต้น ห่างกัน 2x2 เมตร

        2. รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยหมักชีวภาพประมาณ 1/2 กก. ต่อหลุม

        3. ห้างถั่วพู ควรเป็นเสาไม้ไผ่ที่แข็งแรง เพียง 1 หลักต่อหลุม ยาว 2-2.5 เมตร

        4. ฝังหลักค้างให้มั่นคง

การปลูกและการดูแล

        1. เตรียมหลุมและไม้ค้างปักให้เรียบร้อย

        2. ปลูกต้นกล้า รดน้ำให้ชุ่มทุกวัน

        3. ใช้เชือกกล้วย ผูกเถาพันหลักค้าง

        4. ควรเติมปุ๋ยหมักชีวภาพ ประมาณ 100 กรัมต่อต้นทุก 15 วัน

  5. ฉีดน้ำสะเดาหมักทุกๆ 7 วัน ถ้ามีเพลี้ยอ่อนให้เพิ่มน้ำหมักยาฉุนและกากน้ำตาลฉีดพ่นยามสายของทุกวัน

สรรพคุณของถั่วพู

     - หัวใช้บำรุงร่างกาย แก้อ่อนเพลีย แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้ไข้กาฬ 
     - ราก แก้โรคลมพิษกำเริบ ดีฟุ่ง ทำให้คลั่งเพ้อ ปวดท้อง ถั่วพูใช้รักษาสิวและโรคผิวหนังบางชนิด
     - ตำรายาโบราณว่า ให้นำเมล็ดถั่วพลูมาต้มโดยคัดเอาเฉพาะเมล็ดแก่สีน้ำตาลเข้มจะรับประทานเมล็ดที่ต้มสุกเลยก็ได้ หรือนำเมล็ดที่ต้มสุกมาบดให้ละเอียดผสมน้ำสุกดื่มก่อนอาหาร 3 เวลา จะช่วยให้สุขภาพแข็งแรงเพิ่มกำลังวังชา 

คุณค่าทางอาหารของถั่วพู : ถั่วพู มีคุณค่าทางอาหารสูงมากพอ ๆ กับถั่วเหลืองมีโปรตีนที่ชื่อ Lectins สูง ทั้งยังมีสารเริ่มต้นวิตามินเอ หรือที่เรียกว่า โทโคเฟอรัลสารนี้ช่วยย่อยกรดไขมันอิ่มตัว และมีวิตามินเอ ในปริมาณสูงมาก อีกทั้งฟอสฟอรัสและวิตามินซีที่จะได้รับเต็ม ๆ หากกินถั่วพูสด ๆ

ประโยชน์ของถั่วพู

1.    ใช้รับประทานได้แทบทุกส่วนของต้น ตั้งแต่ยอดอ่อน ใบอ่อน ดอก ฝักอ่อน เมล็ดอ่อนเมล็ดแก่ และหัว และแต่ละส่วนก็มีโปรตีนอยู่ในปริมาณมากกว่าพืชอื่น ๆ

2.    ใช้เป็นอาหารสัตว์ได้ดี

3.    ช่วยบำรุงดิน

4.    ช่วยอนุรักษ์ดิน

5.    ปลูกง่ายและขึ้นได้ดีในทุกภาค

6.    ให้ผลประโยชน์ตลอดระยะเวลาปลูก

7.    ให้ผลผลิตต่อไร่สูง และมีลู่ทางที่จะปลูกเป็นการค้าได้

อ า ห า ร จ า ก ถั่ ว พู

 ยำถั่วพู

เครื่องปรุง
     - ถั่วพู 150 กรัม
     - หมูสับ 100 กรัม
     - กะทิ ½ ถ้วย
     - หัวหอมแดง 3 หัว
     - กระเทียม 3 กลีบ
     - พริกแห้งเม็ดใหญ่ 2 เม็ด
     - น้ำมะนาว 1 ½ช้อนโต๊ะ
     - ซีอิ้วขาว (หรือน้ำปลา) 2 ช้อนโต๊ะ
     - น้ำตาลทราย 1 ½ ช้อนชา
     - กุ้งแห้ง 2 ช้อนโต๊ะ
     - ถั่วลิสงคั่วทุบ  ½ ถ้วย
 

วิธีทำ
     1. ล้างถั่วพูให้สะอาด ตัดหัวตัดท้ายแล้วซอยเป็นชิ้นเล็กๆ
     2. ปลอกเปลือกกระเทียมและหัวหอมแดง ล้างน้ำให้สะอาด หั่นกระเทียมเป็นชิ้นเล็กๆ ส่วนหัวหอมแดงแบ่งเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกซอยบางๆ เตรียมไว้เจียว ส่วนที่ 2 หั่นเป็นชิ้นเล็กๆ
     3. เปิดเตาที่ไฟปานกลาง ตั้งกระทะ นำกระเทียมและหัวหอมแดงที่หั่นเป็นชิ้นไว้แล้วมาคั่วซักพักให้หอมจึงตักขึ้นพักไว้ ส่วนหัวหอมแดงอีกครึ่งหนึ่งที่ซอยไว้ ให้นำไปเจียวจนเหลืองกรอบแล้วนำขึ้นมาพักไว้บนกระดาษซับน้ำมัน
     4. หั่นพริกแห้งเป็นท่อน เอาเม็ดออกแล้วนำไปโขลกรวมกับกระเทียมและหัวหอมแดงที่คั่วไว้จนแหลก
     5. นำเครื่องปรุงต่างๆ คือ น้ำมะนาว ซีอิ้วขาว (หรือน้ำปลา) และน้ำตาลทราย มาผสมรวมกันในถ้วยผสม ชิมรสตามชอบ เอากะทิเข้าไมโครเวฟประมาณ 2 นาที
     6. เปิดเตาที่ไฟแรง ใส่น้ำเปล่าลงไปในหม้อประมาณ 3 ถ้วย ต้มให้เดือด เมื่อน้ำเดือดแล้วให้นำถั่วพูที่ซอยไว้ลงไปลวก รอจนน้ำเดือดอีกครั้งก็ยกลง เทน้ำออก ราดด้วยน้ำเย็นจัดเพื่อให้ถั่วพูยังดูเขียวอยู่
     7. ใส่น้ำเปล่าลงไปในหม้อประมาณ ¼  ถ้วย เอาหมูสับลงไปรวน พอหมูใกล้สุกให้ใส่กุ้งแห้งลงไปด้วย คนจนหมูสุกก็เทน้ำที่รวนหมูทิ้งไปให้หมด
     8. นำถั่วพู เครื่องที่โขลกเตรียมไว้ กะทิประมาณ ¼ ถ้วย น้ำปรุงรสและถั่วลิสงทุบใส่ลงไปในชามผสมที่มีหมูสับและกุ้งแห้งอยู่ คนให้เข้ากัน
     9. ตักใส่จาน โรยหน้าด้วยหัวกะทิที่เหลือและหัวหอมเจียว จากนั้นก็ยกเสริฟได้เลย

ถั่วพูผัดเห็ดหอม

เครื่องปรุง

     - ถั่วพู 100 กรัม

     - เห็ดหอมปรุงรส 3 ดอก

     - แครอทฝานบาง ๆ 2 ช้อนโต๊ะ

     - น้ำตาลทราย 1 ช้อนชา

     - ซีอิ๊วขาว 1-2 ช้อนโต๊ะ

     - น้ำซุปผัก 3 ช้อนโต๊ะ

     - น้ำมันเห็ดหอม 1 ช้อนโต๊ะ

     - น้ำมันพืช 2-3 ช้อนโต๊ะ

วิธีทำ
     1. ล้างถั่วพูให้สะอาด หั่นเฉียงเป็นชิ้นพอคำ พักไว้ให้สะเด็ดน้ำ
     2. หั่นเห็ดหอมเป็นชิ้นพอคำ
     3. ใส่น้ำมันลงในกระทะ ตั้งไฟให้ร้อน ใส่ถั่วพู เห็ดหอม แครอท ผัดพอทั่ว ใส่น้ำซุป
    4. ปรุงรสด้วยน้ำตาล ซีอิ๊วขาว ใส่น้ำมันเห็ดหอม ผัดพอผักสุกทั่ว ตักใส่จาน เสิร์ฟ

   อาหารอื่นๆจากถั่วพู

กุ้งผัดกะปิ-ถั่วพู

ไข่เจียวถั่วพู

ผัดถั่วพูหมูกรอบ

ถั่วพูจิ้มน้ำพริกกุ้งเสียบ

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////